مروري بر بهداشت ، ايمني ، محيط زيست و كيفيت- HSEQ
ساعت ۳:٢٥ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٧ اردیبهشت ،۱۳۸٥  کلمات کلیدی:

       مديريت HSEQ[1] مديريتي براي برطرف كردن و پوشاندن نقاط ضعف يك پروژه و سازمان به شمار مي‌رود. امروزه به دليل افزايش آگاهي عمومي، قوانين و مقررات تدوين شده ملي و بين المللي، ورود قوانين و تاثير آنها در تجارت هاي جهاني و موارد مشابه، رعايت اصول بهداشت، ايمني و محيط زيست و كيفيت در اجراي پروژه هاي مختلف اهميت بسيار زيادي يافته است. در جهاني كه هم اكنون به سوي صنعتي شدن هرچه بيشتر گام بر مي‌دارد ، سلامت زيستن در دنياي علم و تكنولوژي از اهميت ويژه اي برخوردار بوده و امروزه شعار ” انسان سالم در محيط كار سالم(Healthy Workers in Healthy Workplace) ” سرلوحه بسياري از صنايع قرار گرفته است . اكنون ديگر ثابت شده است اين چهار جزء از هم جدا نيست و سازمان‌هاي مختلف با ايجاد سيستم هاي يكپارچه در يك قالب، به ارزيابي مسايل فوق مي‌پردازند. در بخش بهداشت، عوامل زيان آور از جمله عوامل شيميايي، فيزيكي، بيولوژيكي و روانشناسي آناليز مي شود و راه‌هاي تماس با آنها، مكانيسم‌هاي عمل، زمان هاي مواجهه مجاز و ديگر موارد مشابه بررسي مي‌شود. درحيطه محيط زيست نيز كليه اثرات زيست محيطي حاصل از اجراي پروژه ها در مراحل مختلف بر روي عناصر زيست محيطي، بررسي مي شود. منظور از عناصر زيست محيطي، عناصر فيزيكي، شيميايي، بيولوژيكي، اجتماعي، اقتصادي، زيبا شناسي و موارد مشابه است.محورهاي اصلي اين دوره  شامل روش هاي جديد شناسايي ارزيابي مخاطرات واحدهاي صنعتي، روش هاي مختلف طراحي سيستم هاي ايمني ، تجهيزات جديد ايمني و خطاهاي انساني در صنايع فرايندي و « ايمني و محيط زيست » شامل تحليل اثرهاي محيط زيست واحدهاي صنعتي، روش هاي سازگار کردن ايمني و محيط زيست و نقش ارگان ها و مجامع قانون گذار در ايمني و محيط زيست است. در همين راستا فعاليتهاي بخش بهداشت امور HSEQ در سازمان‌هاي پروژه محور جهت نيل به هدف برقراري ، حفظ و ارتقاء سطح سلامت جسمي ، رواني و اجتماعي شاغلين صنايع شامل موارد ذيل مي باشد :

الف ) بهداشت محيط كار ( بهداشت حرفه اي ) : شامل پيش بيني ، شناسايي ، ارزشيابي و كنترل عوامل زيان‌آور محيط كار اعم از عوامل فيزيكي ، شيميايي ، بيولوژيكي و ارگونوميكي .

ب) بهداشت محيط شامل بهداشت مواد غذايي ، بهداشت رستورانها و اماكن تهيه و طبخ غذا ، بهداشت آب ، دفع بهداشتي زباله و فاضلاب و ... .

ج) بهداشت عمومي شامل بهداشت اماكن عمومي ، كنترل حشرات و جوندگان و پيشگيري از انتقال بيماريهاي واگير دار و ... .

محيط ناسالم و غير ايمن باعث به خطر افتادن سلامتي و بالا رفتن ضريب خطاي انساني مي شود.خطاي انساني باعث شكست فعاليتهاي ايمني خواهد‌ شد و حادثه بوجود مي آيد. حادثه باعث تخريب محيط زيست و از بين رفتن منابع انساني ميشود و اين خود آغاز چرخه ايي ديگر خواهد شد. كه به انسان ناسالم ميانجامد.سازمان جهاني بهداشت، مقوله ايمني را چنين تعريف كرده است : ايمني شرط اوليه‌ي بقاي ارتقاء سلامت همگان است . ايمني حالت يا موقعيتي است كه فرد را در مقابل خطرات مادي و اخلاقي حفظ مي‌كند و به اين ترتيب سطح ادراك عمومي را در جهت جلوگيري از خطر بالا مي برد .

دستيابي به سطح قابل قبولي از ايمني فردي يا اجتماعي مستلزم اين است كه شرايط زير فراهم باشد , و در عين حال تضميني وجود داشته باشد كه براي تحقق آن هرگونه اقدام لازمي صورت خواهد گرفت.

- برآورده شدن نيازهاي اوليه

- كنترل خطرات بيولوژيكي , فيزيكي , شيميايي

- اصلاح رفتار انسان ها

بررسي هاي انجام شده نشان مي دهد كه شاغلين پروژه‌ها  از جمله آسيب پذيرترين گروه ها در برابر خطر حوادث مي باشند. زيرا به علت فعاليت در محيطهاي پرخطر و انعطاف كاري و كار در شرايطي كه هر لحظه آبستن حوادث است و رفتارهاي مخاطره آميز،  اين گروه را مستعد ابتلا به حوادث مي‌كند . اين امر در كنار ساير عوامل محيطي مثل درجه ايمني محيط زيست و ميزان نظارت و مراقبت پيمانكاران و كارفرما متفاوتي پيدا مي كند. به همين دليل در حيطه ايمني سيستم يكپارچه HSEQ ، كل فرايند از ديدگاه ايمني بررسي شده است و خطرات موجود در آن مورد آناليز قرار مي گيرد. در اين بررسي با تعيين ريسك هاي معادل، به ارائه راهكارهاي كنترلي پرداخته مي‌شود. . از ديگر محورهاي مورد بحث در اين دوره شامل نقش بهداشت حرفه اي و سلامت شغلي در صنايع ، بررسي عوامل مخاطره آميز براي سلامت کارکنان درصنعت و رابطه متقابل بهداشت کارو بازده کارکنان و مديريت HSEQ شامل آينده و جايگاه مديريت HSEQ در صنايع، مقررات و الزامات مباحث HSEQ و نظام مديريت و توسعه پايدار است



[1]  Health-Safety-Environment-Quality