مهندسی ارزش (Value Engineering ) !
ساعت ٩:٥۸ ‎ق.ظ روز شنبه ۱٧ اسفند ،۱۳۸۱  کلمات کلیدی:
تعاريف و مفاهيم مهندسي ارزش:
1-مهندسي ارزش يك نظام معماري و مهندسي است براي :

الف)تاكيد روي هدف اصلي يك طرح , ساخت و بهره برداري آن (سيكل عمر)
ب)تاكيد بر دستيابي به هدف با نازلترين هزينه كلي

2-مهندسي ارزش يك رويكرد سيستماتيك براي دستيابي به ارزش بهينه بازا هر واحد هزينه صرف شده است.از طريق يك بررسي سيستماتيك از مصارف غير ضروري جلوگيري بعمل آيد كه ارزش و اقتصاد بهبود يافته مي گردد.

3-رويكرد مهندسي ارزش ,رويكردي خلاق در جهت تحليل فعاليتها است كه به حذف يا بهبود هر عاملي مي گردد كه باعث افزايش هزينه ها بدون اضافه شدن به عملكرد محصول يا فعاليت گردد.
براي دست يابي به هدف مهندسي ارزش بايستي كليه هزينه هاي مربوط به ساخت و نگهداري و تعميرات ,عملكرد ,جايگزيني وغيره مورد بررسي دقيق قرار گيرد.

4- مهندسي ارزش مجموعه روشهاي نظام يافته و كاربردي براي بررسي وكاركردهاي يك خدمت يا محصول و انجام آنها با حداقل هزينه است .

5-از اهداف مهندسي ارزش ,دستيابي به با ارزش ترين گزينه ها ,با كمترين هزينه ممكن است.

6-مهندسي ارزش يك تلاش منسجم در جهت تحليل كاركرد سيستمها ,تجهيزات ,تاسيسات, بهره برداري , نگهداري و تعميرات وتعويض و تسهيلات مراحل اجرائي و تداركات به دستيابي به كاركردهاي پيش بيني شده با كمترين هزينه كلي تعريف مي شود.

تعابير مختلف مهندسي ارزش :

1) مديريت ارزش (Volue Adminstration) :
مديريت ارزش عبارتست از فناوري تقليل هزينه در كليه عمليات توليدي يا خدماتي در يك واحد خدماتي يا توليدي
2)مهندسي ارزش اداري (Value Adminstration):
مهندسي ارزش اداري عبارتست از فناوري تقليل هزينه در تركيب سربار در سازمان شركت
3)تحليل ارزش (Value Analysis) :
تحليل ارزش كاربرد فناوري تقليل هزينه در تجهيزات يا اجزا , سيستم و يا مونتاژ است قبل از اينكه سيستم به مرحله توليد برسد.
مهندسي ارزش يك فناوري تحليلي براي بررسي كليه وجوه هزينه اي و كاركردي يك محصول است تا هر بخش از هزينه را كه قابل حذف است ( با حفظ سطح كيفيت و عملكرد) مشخص سازد.
۴)ارزش بيشينه ( Maximum Value) :
ارزش بيشينه بمعني مطلق آن احتمالا قابل دست نيافتني است اما هدف يافتن تكنيكي و دانشي خاص مهندسي ارزش است كه با صرف هزينه و زمان كمتر به ارزش بالاتري دست يافت.
۵)اهميت ارزش :
در يك بازار تجارت رقابتي موفقيت يك واحد اقتصادي در گرو ارائه بهترين ارزش در ازاء قيمت مورد نظر مصرف كننده است . اين بهترين ارزش از طريق ملا حظات عملكرد و هزينه بدست مي آيد .
۶)كار ارزش گرا:
كار ارزشي بازار و اشتغال را گسترش مي دهد.

رابطه مهندسي بهره وري و مهندسي ارزش :
مهندسي بهره وري در چهار رويكرد گوناگون به افزايش سطح عملكرد يك سيستم مي پردازد:
1- با بهبود طراحي فرايندها و كاهش ضايعات و ارتقا كيفيت و كاهش مصرف مواد بازا واحد محصول
P= O/I
O/I=CTE
2- با بهبود طراحي محصول طراحي فرايند و كيفيت در عين افزايش ورودي سطح عملكرد سيستم افزايش مي يابد و كميت توليد نيز افزايش دارد .
3- با بهبود طراحي محصول و فرايند ورودي كاهش داشته در حاليكه خروجي ثابت بماند.
4-با بهبود طراحي محصول طراحي فرايند و كاهش هزينه هاي مواد و ارتقا كيفيت آن كيفيت عملكرد و ارزش آن ارتقا مي يابد در حاليكه هزينه هاي آن كاهش مي يابد .
مهندسي ارزش حالت چهارم مهندسي بهره وري است. در بهره وري مطالعه شاخصي صورت مي گيرد . در صورتيكه بيشتر در مهندسي ارزش به مكانيزمها توجه مي شود كه از نظر فني چه تغييراتي بايستي صورت گيرد تا ارزش عملكرد افزايش يابد .

قابليت سود دهي =هزينه طرح/در آمد طرح = بهره وري بازيافت قيمتها
بازيافت قيمتها * بهره وري =شاخص ارزش

نقش مهندسي ارزش در مديريت پروژه :
قبول تيم مهندسي ارزش به عنوان يك تيم خلاق و خود كنترل , هدف اصلي آن اصلاح سيستم بهبود ريشه اي فعاليتها و ارتقا ارزش است . مهندسي ارزش به دنبال تغيير روشهاي مرسوم خود طراحي ساخت و غيره است نه نظارت و كنترل آن .
شكست در بكارگيري مهندسي ارزش در برخي از شركتها بعلت سيستم پشتيباني مهندسي ارزش است نه خود مهندسي ارزش .

نتايج و فوائد مهندسي ارزش:
مهندسي ارزش حيطه كاربردش در دو زمينه اثر بخشي (گزينش بهينه طرح) و كارائي (اجراي بهينه طرح) است و در صورت اجراي كامل مهندسي ارزش عملا كاملترين حالت بهره وري را ايفا مي كند.

1- بالا بردن توانمندي كارشناسان و مديران براي شناخت عرصه هاي بهسازي و توسعه عرصه خلاقيت در انتخاب و اجراي طرح.
2- بالا بردن توانمندي در ارزيابي هزينه هاي ناملموس و بيان كمي آنها .
3- محملي براي گفتگو و نظرسنجي گزينه ها
4- مستند سازي دلايل تصميم گيري در انتخاب پروژه ها
5- از نظر مادي موجب افزايش ارزش كالا ها خدمات و سرمايه گذاري مي گردد.
6- هزينه مهندسي ارزش در پروژه ها بين 0/2 تا0/8 درصد كل هزينه هاي اجرايي است.
7- هزينه توليد و تدارك كالا ها را از 15 تا 25 درصد كاهش مي دهد (شامل هزينه هاي مهندسي ارزش)
8- در 100 پروژه مهندسي ارزش در وزارت دفاع آمريكا ملاحظه گرديد كه 62% از پروژه ها سطح كيفيت آنها ثابت و 38% افزايش داشته است.
9- بازده مهندسي ارزش به نسبت سرمايه گذاري در حد يك به بيست بوده است.
10- نسبت خالص تحقق يافته به هزينه هاي مهندسي ارزش از ضريب 5 تا 26 متغيير بوده

روش گام به گام مهندسي ارزش براي پروژه هاي بزرگ:

۱- وقوف و ايمان به نتايج مثبت مهندسي ارزش / كارفرما/مصرف كننده /…
۲- شركت ناظر بر سرمايه گذاري و تصميم گيرندگان در سمينار يك روزه مهندسي ارزش
۳- طراحي مقدماتي يا پيش طرحهاي تهيه شده توسط مشاوران و يا بخش طراحي در اختيار مهندسي ارزش قرار گيرد
۴- سازمان كنترل كننده يا سرمايه گذار با گروه مهندسي ارزش جلسه مشترك تشكيل مي دهد
۵- بررسي كليه اطلاعات/انتخاب اعضاي گروه /تعيين تاريخ تكميل وانجام كارها /مطمئن ساختن گروه مهندسي ارزش به پشتيباني مديريت مشاور مهندسي ارزش چندين جلسه تشكيل خواهد داد
۶- حصول اطمينان از درستي اطلاعات / برآورد هزينه ها
۷- تشكيل كارگاه پنج روزه گروه مهندسي ارزش (8 ساعت در روز ) و تهيه پيشنهاد در انتهاي كارگاه براي مديريت عالي

ماخذ: نشريه انجمن شركتهاي ساختماني و تاسيساتي خراسان - شماره 26/27 پاييز و زمستان 1379